مقاومت ضد میکروبی

مقاومت ضد میکروبی

مقاوم شدن میکروب‌ها در برابر داروهای ضد میکروبی را مقاومت ضد میکروبی می‌نامند. به این ترتیب داروهایی مثل آنتی بیوتیک‌ها یا ضد ویروس‌ها بر میکروب‌های مقاوم شده که می‌توانند باکتری‌ها، ویروس‌ها و برخی از انگل‌ها باشند، بی تاثیر می‌گردند. این پدیده باعث می‌گردد تا داروهای متداول برضد عفونت‌ها موثر نباشند و عفونت نه تنها در شخص مبتلا باقی بماند بلکه به دیگران نیز سرایت کند.علت این پیش آمد استفاده زیاد و یا غلط از داروهای ضد میکروبی است. تجویز آنتی بیوتیک نامناسب از سوی پزشک یا درست مصرف نکردن آن توسط بیمار هر دو از عوامل مهم بروز این پدیده هستند.خودداری از استفاده از داروهای ضد میکروبی، بدون تجویز پزشک، استفاده کامل از داروی تجویزی و نیمه تمام رها نکردن آن و مصرف نکردن   داروهای تاریخ گذشته، کارهایی است که بیماران و مردم عادی می‌توانند برای مبارزه با مقاومت ضد میکروبی انجام دهند.

مقاومت ضد میکروبی ، نگرانی جهانی

§ مقاومت در برابر آنتی بیوتیک به بزرگترین تهدید سلامت جهانی و امنیت غذایی تبدیل شده است.

§ مقاومت در برابر آنتی بیوتیک تمام افراد جهان را با هر سنی تهدید می‌کند

§ درمان بیماری‌های عفونی مانند سل و ذات الریه بر اثر افزایش مقامت نسبت به آنتی بیوتیک بسیار دشوار تر از قبل شده است.

§ مقاومت در برابر آنتی بیوتیکی یکی از مهمترین دلایل بستری طولانی مدت در بیمارستان است و بودجه سنگینی را به بیمار و جامعه تحمیل می‌کند.

§ یک مطالعه جدید نشان می‌دهد عفونت‌های مقاوم در برابر دارو در حال افزایش هستند و پیش بینی می‌شود که قربانیان آن روز به روز افزایش یابد و تعداد مرگ و میر ناشی از آن در سال ۲۰۵۰ میلادی، بیشتر از سرطان باشد.
ایکولای (E. coli)، مالاریا و سل در سال جاری حدود ۷۰۰ هزار قربانی داشتند که در صورت عدم درمان و اتخاذ راهکارهای موثر، این آمار به ۱۰ میلیون نفر می‌رسید.

§ عفونت‌های مقاوم در برابر دارو نه تنها بیماران بیشتری را به سمت مرگ هدایت می‌کند؛ بلکه در سطح جهانی هزینه ای حدود ۱۰۰ تریلیون دلار دربرخواهد داشت.

§ آنتی بیوتیک‌های استفاده شده در شاخه کشاورزی، عامل اصلی این معضل است.

§ در بسیاری از کشورها، آنتی بیوتیک‌های استفاده شده در حیوانات، بیشتر از انسان است.

§ ضایعات شرکت‌های تولید کننده داروهای ضد میکروبی که اغلب وارد آب می‌شوند نیز یکی دیگر از معضلات جدی در این زمینه است.

§ مقاومت میکروب‌ها به داروها می‌تواند باعث موفقیت آمیز نبودن درمان‌های متداول و در مواردی مرگ بیماران شود.

§ با طولانی شدن مدت بیماری، شانس سرایت گونه‌های مقاوم شده میکروب‌ها به دیگران افزایش می‌یابد.

§ بسیاری از بیماری‌ها که با کشف و توسعه داروهای ضدمیکروبی به کنترل در آمده بودند، می‌توانند سلامت بشر را دوباره به خطر بیاندازند.

§ وقتی داروهای متداول بی اثر شوند، درمان‌های جایگزین، اغلب طولانی تر و بسیار گران تر خواهند بود. به این ترتیب هزینه‌های درمانی سنگین تری بر فرد و جامعه تحمیل می‌شود.

§ با از دست رفتن تاثیر این چنین داروهایی، دستاوردهای پزشکی مدرن مانند پیوند اعضا، درمان‌های سرطان و جراحی‌های بزرگ نیز در خطر می‌افتند زیرا بدون داروهای ضد میکروبی هیچ یک از این درمان‌ها امکان پذیر نیستند.

§ بالا رفتن درصد عفونت‌هایی که برای درمان نیازمند بستری بیمار در بیمارستان هستند، به علت مقاومت میکروب‌ها به داروهایی مانند وانکومایسین به وجود آمده است.

§ با در دسترس قرار گرفتن داروهای ضد ویروس نگرانی مسئولین بهداشتی در مورد مقاومت ویروس ایدز به این گونه داروها و پیچیده تر شدن کنترل این بیماری افزایش یافته است.

مهمترین راهکارهای مقابله با معضل باکتری‌های مقاوم به آنتی بیوتیک

§ افزایش اطلاعات در زمینه بیماری‌ها، درمان‌های رایج و اثر بخشی داروها
برای اولین قدم باید اطلاعات دقیقی در مورد درمان‌های رایج و اثر بخشی آن به دست آورد تا بتوان موارد نابجای استفاده از آنتی بیوتیک را تشخیص داد؛ زیرا همانطور که گفته شد، مصرف نابجا یا خود سرانه آنتی بیوتیک، مهمترین علت مقاومت نسبت به آنتی بیوتیک است.

§ توقف استفاده از آنتی بیوتیک در مزارع و دامداری‌ها
استفاده از آنتی بیوتیک در مزارع و دامداری‌ها، یکی از مهمترین روش‌های انتقال به انسان است. در بسیاری از کشورها راهکارهایی برای جلوگیری از آنتی بیوتیک در مزارع، دامداری‌ها و حوضچه‌های پرورش ماهی صورت گرفته است.

§ عدم تجویز آنتی بیوتیک در بیماری‌های انگلی، قارچی و ویروسی

§ استفاده از دوره کامل آنتی بیوتیک

§ توسعه داروهای مختلف

آینده ای پر بیماری در انتظار ماست!

تلاشی جهانی، همگانی و فوری در میان همه افراد و نهادهای جامعه لازم است تا بر مشکل رو به رشد مقاومت ضدمیکروبی پیروز شویم. روشن است که نقش مردم عادی، پدر و مادرها و آموزگاران در این تلاش جهانی برای رهانیدن جهان از آینده ای که در آن فرزندان مان با بیماری‌های درمان ناپذیر دست به گریبان خواهند بود، بسیار مهم است.    

عوامل مختلفی در افزایش مقاومت میکروبی نسبت به آنتی بیوتیک تاثیرگذار است که مصرف خودسرانه دارو، تجویز بی مورد دارو توسط برخی پزشکان، ارایه بی مورد و بدون نسخه آنتی بیوتیک در داروخانه‌ها و استفاده از این دارو در دام‌ها از جمله گوشت و مرغ و برخی موادغذایی دیگر از جمله مهم‌ترین علل این مساله است. شناسایی علایم مصرف بی رویه داروهای ضدمیکروبی، پایش مقاومت میکروبی در کشور، پایش مصرف داروهای ضدمیکروبی، ترویج استفاده مناسب از این داروها، استانداردسازی تست‌های تشخیص ثبت موارد ابتلا به عفونت‌های ناشی از مقاومت به آنتی بیوتیک و جلوگیری از همگرایی بیماری‌های عفونی در کشور از دیگر موارد این برنامه است.