پنومونی ( عفونت ریوی )

به التهاب بافت ریه که یک یا دو طرف قفسه سینه را درگیر می‌کند و معمولا در اثر عفونت ایجاد می‌شود پنومونی یا عفونت ریه گفته می‌شود. پنومونی در اثر عفونت ریه‌ها ایجاد می‌شود.عفونت بیشتر کیسه‌های هوایی موجود در ریه و به میزان کمتر مجاری هوایی انتقال دهنده هوا به ریه‌ها را، در گیر می‌کند.بخش‌هایی از ریه که دچار عفونت شده است توسط مایع پر می‌شود. این مایع حاوی گلبول‌های سفیدی است که با عفونت مقابله می‌کند. عفونت ریه بیماری شایعی است و در سال یک درصد افراد بالغ را گرفتار می‌کند و هرساله برخی از این افراد می‌میرند. این بیماری به خصوص در افراد مسن و کودکان کم سن خطرناک است.

 دلایل پنومونی چیست؟ منشأ پنومونی از کجاست؟

پنومونی توسط جرم‌ها (ارگانیسم‌های کوچک که میتوانند منجر به بیماری شود) ایجاد میشود.ویروس‌ها، باکتری‌ها و قارچها انواعی ازجرم‌های ایجاد کننده ی پنومونی هستند. این جرم‌ها معمولا در ریه افراد سالم وجود ندارند. گاهی اوقات جرمها توسط جریان خون به ریه‌ها میرسند ولی اغلب توسط قطرات ریز آب موجود در هوای تنفسی(قطرات تنفسی) به ریه‌ها منتقل می‌گردند.منبع این جرمها افرادی هستند که با سرفه و عطسه کردن باعث انتشار جرم‌های موجود در قطرات تنفسی خود میشوند. گاهی اوقات میکروب‌ها از مکان‌های ناشایع منشأ می‌گیرند. پنومونی لژیونلائی یکی از انواع پنومونی است که توسط جرم‌هایی ایجاد میشود که در آبهای گرم زندگی می‌کنند. جرم‌هایی که باعث پسیتاکوز می‌شوند معمو لا از پرندگان بخصوص طوطی منشأ میگیرند. استافیلو کوک مقاوم به متی سیلین معمولا در بیمارستان‌ها یافت میشود و میتواند در افرادی که به علل متفاوت در بیمارستان پذیرش می‌شوند، ایجاد پنومونی کند.

علاوه بر عفونت‌ها، ممکن است در اثر استنشاق مواد شیمیایی مانند بخارهای سمی نیز التهاب ریه ایجاد شود. در موارد نادری ممکن است التهاب ریه در اثر استشاق مواد حساسیت‌زا ایجاد شود. ممکن است مواجهه با موادی که در محیط کار یا محیطهای دیگر وجود دارند باعث ایجاد التهاب در بافت ریه شود. مثلا در برخی کشاورزان در اثر تنفس گرد و غبار غلات کپک زده ممکن است التهاب ریه روی دهد.

چه کسی مبتلا به پنو مونی می‌شود؟

هر کسی میتواند به پنو مونی مبتلا شود. حتی افراد سالم هم ممکن است به این بیماری مبتلا شوند.با این وجود جرم‌ها بیشتر به ایجاد عفونت در افراد با نقص ایمنی که دفاع طبیعی بدن در آن‌ها کاهش یافته، تمایل دارند. افراد در سنین بسیار بالا و بسیار پایین (نوزادان و افراد مسن) ریه‌ها سیستم دفاعی ضعیف تری دارند و بنابر این پنومونی در سنین ابتدایی و انتهایی زندگی بیشتر دیده می‌شود. سایر مواردی که میتواند سیستم دفاعی ریه‌ها را تضعیف سازد شامل:سیگار تنباکو، عفونت‌های ویروسی که راههای تنفسی را در گیر می‌کند(مانند سرماخوردگی معمولی) و سایر عفونت‌های ویروسی مانند HIV . بعضی داروها هم باعث تضعیف سیستم ایمنی و بیماری‌های جدی می‌شوند مانند داروهایی که در درمان سرطان کاربرد دارند. عمل جراحی هم میتواند باعث آسیب پذیر شدن افراد شود.بهمین علت است که پنومونی در بیمارانی که قبلا به دلایل دیگر در بیمارستان بستری بوده اند پیشرفت می‌کند.

چگونه متوجه شویم مبتلا به پنومونی بوده ایم؟

اگر فردی به پنومونی مبتلا شده باشد بطور حتم علایمی از بیماری را داشته اما به علت تشابه علایم با سایر بیماری‌ها ممکن است با آنها اشتباه گردد.

علایم شایع عبارتند از:

•  سرفه

گاهی اوقات همراه با خلط زرد، سبز یا بهمراه رگه‌های خونی

• تنگی نفس
• درد قفسه سینه

که با نفس کشیدن تشدید میشود

• تب
• لرزهای گهگاهی
• کاهش اشتها
• ضعف

پزشک چگونه پنو مونی را تشخیص می‌دهد؟

 همانطوری که پزشک سؤالاتی درباره ی علایم بیماری از شما میپرسد، ممکن است با سمع نواحی گرفتار در ریه‌ها توسط گوشی پزشکی قادر به شنیدن صداهایی غیر طبیعی باشد. بیماری به سادگی تشخیص داده نمیشود، با وجود این، معمولا در عکس ساده ی قفسه ی سینه بیماری تأ یید می‌شود.

درمان پنومونی چگونه است؟

درمان اصلی پنو مونی آنتی بیوتیک میباشد.بیشتر افراد با استراحت در منزل حال عمومی بهتری پیدا می‌کنند، اما افراد با بیماری شدیدتر باید در بیمارستان بستری شوند تا سطح اکسیژن خون آنها تحت نظر باشد و مایعات بصورت سرم به آنها تجویز گردد. با وجود اینکه بیشتر افراد حال عمومی بهتری پیدا می‌کنند، اگر بیماری بسیار شدید باشد، حتی با بهترین شیوه ی درمان ممکن است منجر به مرگ بیمار شود.

​​​​​​

در صورت ابتلا به پنومونی چه کنیم؟

داروهایی راکه پزشکتان تجویز می‌کند، به موقع مصرف نمایید و دوره ی درمانی آنتی بیوتیک را تمام کنید. اگر با درمان بهتر نشدید، بخصوص اگر تب شما قطع نشد یا نفس کشیدن برایتان مشکل شد، مجدداٌ با پزشک خود تماس بگیرید. شما ممکن است در اتاقی مجهز به مرطوب کننده ای که رطوبت هوا را افزایش می‌دهد و ریه‌های آزرده راتسکین می‌بخشد، آرامش بیشتری داشته باشید. استراحت کافی داشته باشید.

در عرض چه مدتی علایم تخفیف می‌یابد؟

 بیشتر علایم مانند درد قفسه سینه وتب، در عرض چند روز تخفیف می‌یابد. سرفه معمولا 2تا 3 هفته طول می‌کشد تا برطرف شود، ولی خستگی و ضعف ممکنست ماهها زمان برد تا بطور کامل برطرف گردد. اگر علایم شما در حد انتظار بهبود نیافت و یا چنانچه بیماری عود کرد با مراجعه به پزشک بررسی بیشتری در خصوص یافتن علتی که باعث افزایش ریسک پنومونی در شما گشته است انجام می‌پذیرد.

 پیشگیری

جرم‌های مسبب پنومونی بسیارشایع هستند و پیشگیری از آن‌ها دشوار می‌باشد. با این وجود پیشگیری از اعمالی که به سیستم دفاعی ریه‌ها آسیب می‌رساند می‌تواند کمک کننده باشد (مثل قطع سیگار). واکسن میتواند از ابتلا به برخی انواع پنومونی جلوگیری نماید. بیشتر کشورها توصیه به واکسیناسیون در افراد در معرض خطر می‌کنند (افراد مسن). واکسن‌هایی که بیشتر توصیه به آن‌ها شده است آنفولانزا و پنوموکوک می‌باشد.

تهیه و تنظیم:
نشاط خسروی – میکروبیولوژیست

منبع:

https://www.lung.org